Tania Kurd Mirza, LL.M.

  تاوانبارەکان سێ جۆرن؛ تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، راهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان   تاوانبارەکان سێ جۆرن؛ یەکەمیان؛ جێبەجێکەر جێبەجێکەر ئەوەیە کە تاوانەکە جێبەجێدەکات. دوەمیان؛ بێدەنگ و هاندەر ئەمەیان هاندەرە و، بێدەنگە لەبەرامبەر تاوانبارەکەدا، بێدەنگی لە تاوان هاندانی تاوان و لایەنگری تاوانبارەکەیە. سێیەمیان؛ پاساوهێنەرەوە ئەوەی کە پاساو بۆ تاوانەکە دەهێنێتەوە، جۆری سێیەمی تاوانبارە کە بەردەوام پاساوێک و دەدانە بۆ تاوانبارەکە دەهێنێتەوە و پەنجە بۆ قوربانیەکە درێژ دەکات. هەرکام لەم جۆرانە تاوانبارن، بەڵام دووەم و سێیەم بەتەنیا تاوانبارنین، بگرە هۆکاری بە تاوانبار بوونی یەکەمیشن.

 بێدەنگی بەرامبەر بە نادادی تاوانە تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان کاتێک نازیەکان هاتن کاتێک کۆمیونستەکان لەلایەن نازیەکانەوە گیران، من بێدەنگ بوم؛ خۆ من کۆمیونست نەبوم. کاتێک کرێکارەکانیان گرت، من بێدەنگ بوم؛ خۆ من کرێکار نەبوم. کاتێک کە جوەکانیان گرت، بێدەنگ بوم، چونکە من جو نەبوم. کاتێکیش نازیەکان منیان گرت، چیتر کەس نەبو ناڕەزایەتی دەرببڕێت و خۆپێشاندان بکات. مارتین نیمولەر وەرگێڕانی لە ئنگلیزیەوە، تانیا کورد میرزا ئەم گوتە بەناوبانگەی ثیۆلۆجنی پڕۆتستنت مارتین نیمولەر لە ساڵی ١٩٩٣ەوە، لە مۆزەخانەی (USHMM) لە واشنتن هەڵواسراوە و، ئەمڕۆ لە شوێنێکی دیار و گرنگدا دانراوە. کوۆتەکەی نیمولەر، گەرچی هەندێک بە شعر دەیناسێنن، بەڵام شعر نییە و گوتەیەکی ناودارە. نیمولەر لەم گوتەیەدا ڕوی دەمی لەخۆی بوە، ئنجا هەر خەڵک و کۆمەڵێکیتر کە پاسیڤن بەرامبەر ئەو زوڵم و تاوانانەی بەرامبەر بە کەس، بە کەمینە و گروپێکی دیاریکراو دەکرێن. گوتەکە سەرکۆنەی ئەوانە دەکات، کە لەژێر ناوی جیاجیادا سەردادەخەن، بەناوی بێلا...

باخچەی گرینەیکر دراوسێکەی مەنهاتن لە نیویۆرک تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا باخچەی تایبەتی گینەیکر، کە موڵکی تایبەتە و بۆ هەموان بێبەرامبەر کراوەیە، یەکێکە لە باخچە خنجیلە و شیرینەکانی ناوچەی تورتڵ بەی، لەنێوان ئاڤەنوی دوو و سێدا. ئەم باخچە شیرینە فاوندەیشنی گرینەیکر خاوەنداری دەکات، ئەویش بەدیاری لەساڵی ١٩٧١ دا، لایەن خێرخواز و چاکەکارPhilanthropist ئەبی ڕۆکەفێڵەر ماوزە ەوە بوەتە خاوەنی. ئەبی ڕۆکەفێلەر چاکەکار و خێرخواز بوە، ئەوکەسانەی کە دەیانەوێت موڵکی تایبەتی خۆیان بخەنە بەرژەوەندی گشتیەوە، موڵکی تایبەت لەپێناو حەوانەوە و چاکەی خەڵکیدا بەکاربهێنن. پارکەکە ٥٩١ مەتر دوجایە، شەلالێکی بەبەرزی ٧.٦ مەتر تێدایە، لەگەڵ چەند کورسی و مێزێک بۆ دانیشتن و حەوانەوەی خەڵک، کۆشکێکی بچکۆلانەی سنەک و قاوە و چاش، بەر لەوە ئەم شوێنە لە گەراجێک، دوکانێک و بەشێکی سینەگۆجێک (پەرستگەی جوەکان)پێکهاتوە. ساڵی ١٩٨٠ کاتێک پلانی دروستکردنی باڵاخەنەیەک دانرا، کە دەبوە هۆی ڕێگریکردنی هاتنی هەتاو و، تاریککردنی باخچەکە، خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی گەورەی دژ کرا لەسەر ئەم باخچە شیرینەی نیویۆرک، کە دوای تێپەڕینی نیوەڕۆژ...

ژیان لە سەردەمێکدا کە سەردەمی ئێمە نیە سەردەمی ئامشەکان تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان بەکارهێنانی ئەسپوعەرەبانە بۆ هاتوچۆ، پۆشینی جلوبەرگی سادە و ئاودامەن بۆ کچان و ژنان، خاکەڕایی لە شێوازی ژیان، لە ڕێکخستنی ماڵ و ناوماڵدا، خواردنی ماڵەوە، نەبوونی ڕەیدیۆ و تێڵڤژن، بەکارنەهێنانی ئنترنێت، ڕوناککردنەوەی ماڵ بە چرا و مۆم لەبری کارەبا، بەکارنەهێنانی جلشۆر و قاپشۆر، لە دیارترین شێوازەکانی ژیانی ئامشەکانە لە ئەمریکا. هەموو ئەمانەی کە باسکران، بەمجۆرە سادەییە ژیان لەم سەردەمەدا، بەتەنیا خاکەڕاییەکی ڕوکەش و سادە نییە، بگرە واتای قوڵی لەپشتەوەیە. بۆ تێگەیشتن لە ئامشەکان، دەبێت لە مێژوەکەیانەوە دەستپێبکەین، ڕاونانیان، دەربەدەرکردنیان و ڕشتنی خوێنیان لە ئەوروپادا، خاڵە دیارەکانی مێژوەکەیانن. ڕەگی ئامشەکان، لە بزوتنەوەیەکی ڕیفۆڕمخوازەوە هاتووە کە بۆ سەدەی ١٦ دەگەڕێتەوە لە وڵاتی سویسرا، لەژێر ناوی the Anabaptist Reformation movement ئەم بزوتنەوەیە، بە بزوتنەوەیەکی ڕادیکاڵی کەمینەیەک لە سویسرا ناسێنرابوو، ...

یاسای نوێی خێزان لە ئەفگانستان بەشودانی کچی شیرەخۆرە و کۆرپەی یەک شەوە تانیا کورد میرزا ماستەر لەیاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان تاڵیبان دوا یاسای لەبواری خێزاندا خستە بواری جێبەجێکردنەوە، یاساکە لەژێر ناوی (Principles of Separation Between Spouses) دایە، واتە؛ پڕنسیپ\ ئسوڵی چۆنیەتی جیابونەوەی نێوان ژن و مێردەکان. کۆمەڵێک قانون لەژێر ئەم ناونیشانەدا ڕێکخراون، کە خۆیان لە ٣١ ئارتیکڵدا دەبیننەوە کە بەسەر ١٢ بەشدا دابەشبوون. گەرچی ئەم یاسایانە بەناوی پڕنسیپەکانی جیابونەوەی ژن و مێردەکانەوە بڵاوکراونەتەوە و، چۆنیەتی جیابونەوەی هاوسەرانیان لەخۆگرتووە، بەڵام بەڕونی و بەبێ هیچ تەمومژێک، بەشودانی کۆرپەی شیرەخۆرە و منداڵی ساواشیان لەخۆیانگرتوە. کاتێک تەفسیری ئەم دەقانە دەکرێت و دەدرێنە بەر شێوازە جیاجیاکانی تەفسیری دەق، دەردەکەوێت بەدەر لە „ڕێکخستنی” جیابونەوەی هاوسەران، ئەو یاسایانەش کە بەناوی رێکخستنی جیابونەوە هاتون، مانای ڕێگەپێدانی بەشودانی کچی ساوا و منداڵ دەگەیەنن. „بۆ تەفسیرکردنی ئەم دەقانە سەرجەم میتۆدەکانی تەفیسری دەق ...

The New Family Law in Afghanistan: A Pain for Girls‘ Souls Marriage of Breastfeeding Infants and One-Day-Old Babies By Tania Kurd Mirza LL.M. in Constitutional and Criminal Law, Gender-Based Violence (GBV) Trainer Dedicated to the Girls and Women The Taliban recently introduced new family law regulations governing marriage and divorce, titled the “Principles of Separation between Spouses.” While this framework is organized into 31 articles divided across 12 sections—and is outwardly marketed as a guide to regulating the dissolution of marriage—it explicitly and unambiguously legalizes the marriage of infants and young children. When these texts are subjected to rigorous legal interpretation, it becomes undeniably clear that under the guise of "regulating divorce" these laws systematically permit and legitimize child marriage. While various methodologies of textual interpretation can prove this, the underlying mechanics of the text speak for themselves. Dissolution of Marriage...

 

گیا شینە تانیا كورد میرزا ماسته‌ر له‌یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و ده‌ستور، ڕاهێنه‌ری به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی به‌رامبه‌ر ژنان و منداڵان گوێدرێژ و پڵنگ لەسەر ڕەنگی گیا دەبێتە دەمەدەمێیان. گوێدرێژ؛ گیا شینە. پڵنگ؛ نەخێر، گیا سەوزە. گوێدرێژ؛ گیا شینە، شینی تەواو، وەک ڕەنگی ئاسمانی ساماڵ، گیا یەک ڕەنگی هەیە ئەویش ڕەنگی شینە. پڵنگ؛ نەخێر وانیە، گیا هەرگیز شین نەبوە، گیا بە سەوزی سەری دەرهێناوە، کەسکە گیا. ئەم بێنەوبەرەیەی گوێدرێژ و پڵنگ بەردەوام دەبێت، نە گوێدرێژ بۆ پڵنگ ئەرێ دەکات، نە پڵنگیش واز لە پێداگری لەسەر سەوزایی گیا دەهێنێت. پاش کەمێک، هەردوکیان بڕیاردەدەن ڕوو لە پاشای دارستان بنێن و، لەو بپرسن بزانن هەق بە کامیانە. هەر لە دورەوە، کە شێر دەبینن، گوێدرێژ هاوار دەکات؛ پاشای دارستان پاشای دارستان، گیا شینە، وایە؟ شێر وەڵامیدەداتەوە؛ بەڵێ وایە، گیا شینە. گوێدرێژ لەخۆشیاندا دەمی دەکاتەوە و، ددانەکانی دەردەخات، کەیفی بە وەڵامەکەی پاشای دارستان دێت، دواتر لە شێر نزیک دەبێتەوە، داوای لێکرد پڵنگەکە سزابدات، لەپای ئەو دەمەدەمێیەی کە لەسەر شینیەتی گیا لەگەڵیدا کردویەتی. (پاشام، پڵنگ ش...

به‌خشین و له‌بیركردن له‌ تاوانی کیمیابارانکردنی هه‌ڵه‌بجه‌دا تانیا كورد میرزا ماسته‌ر له‌یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و ده‌ستور، ڕاهێنه‌ری به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی به‌رامبه‌ر ژنان و منداڵان یادكردنه‌وه‌ی تاوانی کیمیابارانکردنی هەڵەبجە و دەوروبەری ‌ته‌نیا بۆنه‌یه‌كی ڕوكه‌ش نییه‌. یادكردنه‌وه‌کەی بۆ به‌ زیندوهێشتنه‌وه‌ی ئه‌و تاوانه‌یه‌، بۆ ڕاگرتنی تاوانه‌كه‌شه‌ به‌پێوه‌ له‌، یاده‌وه‌ری خه‌ڵكی کوردستاندا. یادكردنه‌وه‌ی کیمیابارنکردنی هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ هه‌موو ساڵێكدا، دەبێت هه‌مان مانا و هه‌مان مەبەستی هەبێت، دەبێت حکومەت و دامودەزگاکانی بۆ ئەم ئەرکە ئامادەکرابن، دەبێت خەڵکی خۆشی ئەم ئەرکە لەئەستۆبگرێت. یادی کیمیابارانکردنی هه‌ڵه‌بجه‌، یادی خنكاندن و كه‌له‌لاكردنی خەڵکەکەی، ده‌بێت تاوانەکە بەزیندویی له‌ یاده‌وه‌ری خەڵکدا ڕاگرێت، وه‌ك یه‌كه‌م ڕۆژی ڕودانه‌كه‌ی. لێره‌دا قسه‌ له‌سه‌ر به‌خشین و له‌بیركردن ده‌كه‌م، به‌خشینی تاوانباره‌كان له‌لایه‌ن قوربانی و كه‌سوكاریانه‌وه،‌ هه‌روه‌ها باسی له‌بیركردنی ئه‌م تاوانه‌ش ده‌كه‌م لەلایەن قوربانیەکانەوە، لەلایەن کەسوکاریانەوە و، لەلایەن خەڵکیشەوە بەگ...

ئەلفاشر جەهەنەمی سەرزەوی تانیا کورد میرزا، LL.M. ئەلفاشر دەکەوێتە ویلایەتی باکوری دارفۆرەوە و پایتەختەی ئەو ویلایەتەیە لە سودان. بەهۆی شەڕ و پێکدادانی سەربازی لەنێوان سوپاسی دەوڵەت و هێزەکانی (Rapid Support Forces)ە وە شەڕوکوشتار و ماڵوێرانی، بەرۆکی سودان بەگشتی و، شارەکانی خەرتوم و ئەلفاشری بەتایبەتی گرتوەتەوە. لە ئاکامی شەڕ و پێکدادانی ناوخۆی لە سوداندا، سەدان هەزار کەس بێخانەولانە بوون، دەیان هەزار بەڕێوەن و ناگەن بەهیچ شوێنێک، قوتابخانەکان داخراون، نەوەیەکی بێ دایکوباوک کەوتوەتەوە، خزمەتگوزاریە تەندروستیەکان، ئاو و، کارەبا لەمێژە نەماون! تەنیا لە سێ ڕۆژدا لە ئەلفاشر، شەست هەزار کەس لە شەڕ و پێکدادانی نێوان سوپا و هێزەکانی (RSF)دا کوژاون. لەماوەی دوساڵدا، لە ٢٠٢١ ەوە بۆ ٢٠٢٣ لە خەرتومی پایتەخت ٢٠٠ هەزار کەس بونەتە قوربانی و گیانیان سپاردووە! شەڕ لەوێ و لەهەرشوێنێکیتر، چیرۆکی خەمناک دروستدەکات، ژنان بێپیاو دەهێلێتەوە، پیاوەکان دەکاتە قوربانی، منداڵەکان برسی و هەژار و نەزان جێدەهێلێت! برسیەتی و شەڕ یەکێک لەو ژنانەی کە لە ئەلفاشرەوە، خۆی و کچەکانی ئاوارە بوون و لەناو خێوەتدا دەژین، گێڕ...

Because You Are Beautiful! Tania Kurd Mirza, LL.M. Dedicated to my mother and all other hardworking mothers She stood a lot, leaning against the wall of the rooftop. She stood so much that her legs could no longer bear the weight of her back; she would bend down and look toward the right side of the house. House? It wasn't a house; it wasn't her house! On the left side, the sky was less visible; on the left, she couldn't find a road or a way out. She put a hand under her chin and said: If you don't leave now than when?! If you go away, if you go in this weather and wilderness, if you go until God burns your right! She wanted to go, but she never went! Once she had gone to Chamchamal (a town located in Sulaymaniyah Governorate, Kurdistan Region), that too as a bride. Two years; by people's count, but in reality she had stayed there a year or even less. Sissy(me and my sister called mom Sissy, because she was like sister more than a mom) went as a ...

پاراستنی منداڵان لە کاتی جەنگدا تانیا کورد میرزا، LL.M. کە جەنگ هەڵگیرسا، کە دەنگی موشەک و درۆن بە ئاسمانی ولاتەوە بیسترا، چیتر خۆلادان لێی ئاسان نیە، ئاسانیش بێت ڕاست نییە. بەمەبەستی پاراستنی منداڵان بەگشتی و لەناویشیاندا ئەو منداڵانەی کە دۆخێکی دەرونی یان جەستەیی تایبەتیان هەیە، لەخوارەوە هەندێک رێنمایی دەخەمە ڕوو؛ یەکەم؛ دەبێت وەڵامی پرسیارەکانی منداڵ بە ڕونی و بە زمانێکی سادە بدرێتەوە لەکاتی جەنگدا، منداڵەکان دەپرسن و ئەم پرسیارانە نابێت بێوەڵام بمێننەوە، ناشبێت وەڵامی هەڵەیان بدرێتەوە. مندالەکان خۆیان وێنەیەکی تایبەتیان هەیە بۆ جەنگ و، پرسیارەکانی مێشکیان، دەپرسن چونکە ئەوەتێریان ناکات، یان تێناگەن، ئەگەر وەڵامی راست وەرنەگرن وێنەکە لە مێشکیاندا ئاڵۆزتردەبێت، دورنیە ئەمەش ببێتە بارێکی دەرونی بۆیان. وەڵامی دایک و باوک دەبێت، ڕاستبن، ڕوونبن، بەڵام نابێت تۆقێنەر و ئاڵۆزبن. کە منداڵ پرسی؛ ئەو دەنگە بەرزە چییە؟ نابێت بە؛ (هیچ نییە، دەنگی لۆریە) وەڵامبدرێنەوە، وەڵامی هەڵە، دەرونی منداڵ لە دۆخی ئاسایی و نائاساییشدا وەک جەنگ ئاڵۆزتر دەکات و، هەستی بوونی مەترسی و ناسەلامەتی لا زیاددەکات. د...