Posts

یاسای نوێی خێزان لە ئەفگانستان

Image
یاسای نوێی خێزان لە ئەفگانستان بەشودانی کچی شیرەخۆرە و کۆرپەی یەک شەوە تانیا کورد میرزا ماستەر لەیاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان تاڵیبان دوا یاسای لەبواری خێزاندا خستە بواری جێبەجێکردنەوە، یاساکە لەژێر ناوی (Principles of Separation Between Spouses) دایە، واتە؛ پڕنسیپ\ ئسوڵی چۆنیەتی جیابونەوەی نێوان ژن و مێردەکان. کۆمەڵێک قانون لەژێر ئەم ناونیشانەدا ڕێکخراون، کە خۆیان لە ٣١ ئارتیکڵدا دەبیننەوە کە بەسەر ١٢ بەشدا دابەشبوون. گەرچی ئەم یاسایانە بەناوی پڕنسیپەکانی جیابونەوەی ژن و مێردەکانەوە بڵاوکراونەتەوە و، چۆنیەتی جیابونەوەی هاوسەرانیان لەخۆگرتووە، بەڵام بەڕونی و بەبێ هیچ تەمومژێک، بەشودانی کۆرپەی شیرەخۆرە و منداڵی ساواشیان لەخۆیانگرتوە. کاتێک تەفسیری ئەم دەقانە دەکرێت و دەدرێنە بەر شێوازە جیاجیاکانی تەفسیری دەق، دەردەکەوێت بەدەر لە „ڕێکخستنی” جیابونەوەی هاوسەران، ئەو یاسایانەش کە بەناوی رێکخستنی جیابونەوە هاتون، مانای ڕێگەپێدانی بەشودانی کچی ساوا و منداڵ دەگەیەنن. „بۆ تەفسیرکردنی ئەم دەقانە سەرجەم میتۆدەکانی تەفیسری دەق ...

The New Family Law in Afghanistan: A Pain for Girls‘ Souls

Image
The New Family Law in Afghanistan: A Pain for Girls‘ Souls Marriage of Breastfeeding Infants and One-Day-Old Babies By Tania Kurd Mirza LL.M. in Constitutional and Criminal Law, Gender-Based Violence (GBV) Trainer Dedicated to the Girls and Women The Taliban recently introduced new family law regulations governing marriage and divorce, titled the “Principles of Separation between Spouses.” While this framework is organized into 31 articles divided across 12 sections—and is outwardly marketed as a guide to regulating the dissolution of marriage—it explicitly and unambiguously legalizes the marriage of infants and young children. When these texts are subjected to rigorous legal interpretation, it becomes undeniably clear that under the guise of "regulating divorce" these laws systematically permit and legitimize child marriage. While various methodologies of textual interpretation can prove this, the underlying mechanics of the text speak for themselves. Dissolution of Marriage...
Image
 

گیا شینە

Image
گیا شینە تانیا كورد میرزا ماسته‌ر له‌یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و ده‌ستور، ڕاهێنه‌ری به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی به‌رامبه‌ر ژنان و منداڵان گوێدرێژ و پڵنگ لەسەر ڕەنگی گیا دەبێتە دەمەدەمێیان. گوێدرێژ؛ گیا شینە. پڵنگ؛ نەخێر، گیا سەوزە. گوێدرێژ؛ گیا شینە، شینی تەواو، وەک ڕەنگی ئاسمانی ساماڵ، گیا یەک ڕەنگی هەیە ئەویش ڕەنگی شینە. پڵنگ؛ نەخێر وانیە، گیا هەرگیز شین نەبوە، گیا بە سەوزی سەری دەرهێناوە، کەسکە گیا. ئەم بێنەوبەرەیەی گوێدرێژ و پڵنگ بەردەوام دەبێت، نە گوێدرێژ بۆ پڵنگ ئەرێ دەکات، نە پڵنگیش واز لە پێداگری لەسەر سەوزایی گیا دەهێنێت. پاش کەمێک، هەردوکیان بڕیاردەدەن ڕوو لە پاشای دارستان بنێن و، لەو بپرسن بزانن هەق بە کامیانە. هەر لە دورەوە، کە شێر دەبینن، گوێدرێژ هاوار دەکات؛ پاشای دارستان پاشای دارستان، گیا شینە، وایە؟ شێر وەڵامیدەداتەوە؛ بەڵێ وایە، گیا شینە. گوێدرێژ لەخۆشیاندا دەمی دەکاتەوە و، ددانەکانی دەردەخات، کەیفی بە وەڵامەکەی پاشای دارستان دێت، دواتر لە شێر نزیک دەبێتەوە، داوای لێکرد پڵنگەکە سزابدات، لەپای ئەو دەمەدەمێیەی کە لەسەر شینیەتی گیا لەگەڵیدا کردویەتی. (پاشام، پڵنگ ش...

به‌خشین و له‌بیركردن له‌ تاوانی کیمیابارانکردنی هه‌ڵه‌بجه‌دا

Image
به‌خشین و له‌بیركردن له‌ تاوانی کیمیابارانکردنی هه‌ڵه‌بجه‌دا تانیا كورد میرزا ماسته‌ر له‌یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و ده‌ستور، ڕاهێنه‌ری به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی توندوتیژی به‌رامبه‌ر ژنان و منداڵان یادكردنه‌وه‌ی تاوانی کیمیابارانکردنی هەڵەبجە و دەوروبەری ‌ته‌نیا بۆنه‌یه‌كی ڕوكه‌ش نییه‌. یادكردنه‌وه‌کەی بۆ به‌ زیندوهێشتنه‌وه‌ی ئه‌و تاوانه‌یه‌، بۆ ڕاگرتنی تاوانه‌كه‌شه‌ به‌پێوه‌ له‌، یاده‌وه‌ری خه‌ڵكی کوردستاندا. یادكردنه‌وه‌ی کیمیابارنکردنی هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ هه‌موو ساڵێكدا، دەبێت هه‌مان مانا و هه‌مان مەبەستی هەبێت، دەبێت حکومەت و دامودەزگاکانی بۆ ئەم ئەرکە ئامادەکرابن، دەبێت خەڵکی خۆشی ئەم ئەرکە لەئەستۆبگرێت. یادی کیمیابارانکردنی هه‌ڵه‌بجه‌، یادی خنكاندن و كه‌له‌لاكردنی خەڵکەکەی، ده‌بێت تاوانەکە بەزیندویی له‌ یاده‌وه‌ری خەڵکدا ڕاگرێت، وه‌ك یه‌كه‌م ڕۆژی ڕودانه‌كه‌ی. لێره‌دا قسه‌ له‌سه‌ر به‌خشین و له‌بیركردن ده‌كه‌م، به‌خشینی تاوانباره‌كان له‌لایه‌ن قوربانی و كه‌سوكاریانه‌وه،‌ هه‌روه‌ها باسی له‌بیركردنی ئه‌م تاوانه‌ش ده‌كه‌م لەلایەن قوربانیەکانەوە، لەلایەن کەسوکاریانەوە و، لەلایەن خەڵکیشەوە بەگ...

ئەلفاشر جەهەنەمی سەرزەوی

Image
ئەلفاشر جەهەنەمی سەرزەوی تانیا کورد میرزا، LL.M. ئەلفاشر دەکەوێتە ویلایەتی باکوری دارفۆرەوە و پایتەختەی ئەو ویلایەتەیە لە سودان. بەهۆی شەڕ و پێکدادانی سەربازی لەنێوان سوپاسی دەوڵەت و هێزەکانی (Rapid Support Forces)ە وە شەڕوکوشتار و ماڵوێرانی، بەرۆکی سودان بەگشتی و، شارەکانی خەرتوم و ئەلفاشری بەتایبەتی گرتوەتەوە. لە ئاکامی شەڕ و پێکدادانی ناوخۆی لە سوداندا، سەدان هەزار بێخانەولانە بوون، دەیان هەزار بەڕێوەن و ناگەن بەهیچ شوێنێک، قوتابخانەکان داخراون، نەوەیەکی بێ دایکوباوک کەوتوەتەوە، خزمەتگوزاریە تەندروستیەکان ئاو و، کارەبا لەمێژە نەماون! تەنیا لە سێڕۆژدا لە ئەلفاشر، شەست هەزار کەس لە شەڕ و پێکدادانی نێوان سوپاس و هێزەکانی (RSF)دا کوژاون. لەماوەی دوساڵدا، لە ٢٠٢١ ەوە بۆ ٢٠٢٣ لە خەرتومی پایتەخت ٢٠٠ هەزار کەس بونەتە قوربانی و گیانیان سپاردووە! شەڕ لەوێ و لەهەرشوێنێکیتر، چیرۆکی خەمناک دروستدەکات، ژنان بێپیاو دەهێلێتەوە، پیاوەکان دەکاتە قوربانی، منداڵەکان برسی و هەژار و نەزان جێدەهێلێت! برسیەتی و شەڕ یەکێک لەو ژنانەی کە لە ئەلفاشرەوە، خۆی و کچەکانی ئاوارە بوون و لەناو خێوەتدا دەژین، گێڕایەوە...

هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌

Image
هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌  LL.M. تانیا كورد میرزا،    داواكاری و ده‌نگهه‌ڵبڕینی لایه‌نه‌ عێراقی و كه‌سایه‌تییه‌ سیاسیه‌كانیان‌ سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌، چ ڕاسته‌وخۆ یان ناڕاسته‌وخۆ داواكاری نوێ نین. ده‌مێك به‌بیانوی یه‌كخستنه‌وه‌ی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی عێراق و په‌رته‌وازه‌ییان و تاوێكیتریش به‌بیانوی پێشاندانی نیه‌تی ڕونی خۆیان سه‌باره‌ت به‌ پاراستنی سیمای عێراق وه‌ك ده‌وڵه‌ت ناوی هێزی پێشمه‌رگه‌ش ده‌هێنن. له‌ نوێترین لێدوانیدا، موقته‌دا سه‌در ئاماژه‌ی به‌وه‌دا كه‌ ئه‌و وه‌ك نیه‌ت سافی خۆی سه‌باره‌ت به‌م پرسه‌ ئاماده‌یه‌ كه‌ له‌ هێزه‌كانی (لواء اليوم الموعود)ه‌وه‌ ده‌ستپێبكات. ئه‌ویش به‌ داخستنی باره‌گاكانیان و ته‌سلیم كردنه‌وه‌ی چه‌ك و ڕه‌خته‌كانیان. له‌ تویتێكدا ئاماژه‌ی به‌وه‌كردووه‌ له‌ماوه‌ی ته‌نیا بیستوچوار سه‌عاتدا ده‌توانێت ئه‌م كاره‌ بكات، ئه‌مه‌ش وه‌ك هاندانێك بۆ هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ی سه‌رجه‌م گروپه‌كانیتر و تێكه‌ڵكردنه‌وه‌یان له‌گه‌ڵ سوپای یه‌كگرتوی عێراقدا.  گه‌رچی تویته‌كه‌ی موقته‌دا سه‌در له‌ ڕواڵه‌تیدا هیچ نیه‌تێكی خراپی له‌خۆی...