Posts

تاوانبارەکان سێ جۆرن

Image
  تاوانبارەکان سێ جۆرن؛ تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، راهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان   تاوانبارەکان سێ جۆرن؛ یەکەمیان؛ جێبەجێکەر جێبەجێکەر ئەوەیە کە تاوانەکە جێبەجێدەکات. دوەمیان؛ بێدەنگ و هاندەر ئەمەیان هاندەرە و، بێدەنگە لەبەرامبەر تاوانبارەکەدا، بێدەنگی لە تاوان هاندانی تاوان و لایەنگری تاوانبارەکەیە. سێیەمیان؛ پاساوهێنەرەوە ئەوەی کە پاساو بۆ تاوانەکە دەهێنێتەوە، جۆری سێیەمی تاوانبارە کە بەردەوام پاساوێک و دەدانە بۆ تاوانبارەکە دەهێنێتەوە و پەنجە بۆ قوربانیەکە درێژ دەکات. هەرکام لەم جۆرانە تاوانبارن، بەڵام دووەم و سێیەم بەتەنیا تاوانبارنین، بگرە هۆکاری بە تاوانبار بوونی یەکەمیشن.

بێدەنگی بەرامبەر بە نادادی تاوانە

Image
 بێدەنگی بەرامبەر بە نادادی تاوانە تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان کاتێک نازیەکان هاتن کاتێک کۆمیونستەکان لەلایەن نازیەکانەوە گیران، من بێدەنگ بوم؛ خۆ من کۆمیونست نەبوم. کاتێک کرێکارەکانیان گرت، من بێدەنگ بوم؛ خۆ من کرێکار نەبوم. کاتێک کە جوەکانیان گرت، بێدەنگ بوم، من جو نەبوم. کاتێکیش نازیەکان منیان گرت، کەس نەبو ناڕەزایەتی دەرببڕێت و خۆپێشاندان بکات. مارتین نیمولەر وەرگێڕانی لە ئنگلیزیەوە، تانیا کورد میرزا ئەم گوتە بەناوبانگەی ثیۆلۆجنی پڕۆتستنت مارتین نیمولەر لە ساڵی ١٩٩٣ەوە، لە مۆزەخانەی (USHMM) لە واشنتن هەڵواسراوە و، ئەمڕۆ لە شوێنێکی دیار و گرنگدا دانراوە. کوۆتەکەی نیمولەر، گەرچی هەندێک بە شعر دەیناسێنن، بەڵام شعر نییە و گوتەیەکی ناودارە. نیمولەر لەم گوتەیەدا ڕوی دەمی لەخۆی بوە، ئنجا هەر خەڵک و کۆمەڵێکیتر کە پاسیڤن بەرامبەر ئەو زوڵم و تاوانانەی بەرامبەر بە کەس، بە کەمینە و گروپێکی دیاریکراو دەکرێن. گوتەکە سەرکۆنەی ئەوانە دەکات، کە لەژێر ناوی جیاجیادا سەردادەخەن، بەناوی بێلایەنیەوە، یا...

دراوسێکەی مەنهاتن لە نیویۆرک

Image
باخچەی گرینەیکر دراوسێکەی مەنهاتن لە نیویۆرک تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا باخچەی تایبەتی گینەیکر، کە موڵکی تایبەتە و بۆ هەموان بێبەرامبەر کراوەیە، یەکێکە لە باخچە خنجیلە و شیرینەکانی ناوچەی تورتڵ بەی، لەنێوان ئاڤەنوی دوو و سێدا. ئەم باخچە شیرینە فاوندەیشنی گرینەیکر خاوەنداری دەکات، ئەویش بەدیاری لەساڵی ١٩٧١ دا، لایەن خێرخواز و چاکەکارPhilanthropist ئەبی ڕۆکەفێڵەر ماوزە ەوە بوەتە خاوەنی. ئەبی ڕۆکەفێلەر چاکەکار و خێرخواز بوە، ئەوکەسانەی کە دەیانەوێت موڵکی تایبەتی خۆیان بخەنە بەرژەوەندی گشتیەوە، موڵکی تایبەت لەپێناو حەوانەوە و چاکەی خەڵکیدا بەکاربهێنن. پارکەکە ٥٩١ مەتر دوجایە، شەلالێکی بەبەرزی ٧.٦ مەتر تێدایە، لەگەڵ چەند کورسی و مێزێک بۆ دانیشتن و حەوانەوەی خەڵک، کۆشکێکی بچکۆلانەی سنەک و قاوە و چاش، بەر لەوە ئەم شوێنە لە گەراجێک، دوکانێک و بەشێکی سینەگۆجێک (پەرستگەی جوەکان)پێکهاتوە. ساڵی ١٩٨٠ کاتێک پلانی دروستکردنی باڵاخەنەیەک دانرا، کە دەبوە هۆی ڕێگریکردنی هاتنی هەتاو و، تاریککردنی باخچەکە، خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی گەورەی دژ کرا لەسەر ئەم باخچە شیرینەی نیویۆرک، کە دوای تێپەڕینی نیوەڕۆژ...

سەردەمی ئامشەکان

Image
ژیان لە سەردەمێکدا کە سەردەمی ئێمە نیە سەردەمی ئامشەکان تانیا کورد میرزا ماستەر لە یاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان بەکارهێنانی ئەسپوعەرەبانە بۆ هاتوچۆ، پۆشینی جلوبەرگی سادە و ئاودامەن بۆ کچان و ژنان، خاکەڕایی لە شێوازی ژیان، لە ڕێکخستنی ماڵ و ناوماڵدا، خواردنی ماڵەوە، نەبوونی ڕەیدیۆ و تێڵڤژن، بەکارنەهێنانی ئنترنێت، ڕوناککردنەوەی ماڵ بە چرا و مۆم لەبری کارەبا، بەکارنەهێنانی جلشۆر و قاپشۆر، لە دیارترین شێوازەکانی ژیانی ئامشەکانە لە ئەمریکا. هەموو ئەمانەی کە باسکران، بەمجۆرە سادەییە ژیان لەم سەردەمەدا، بەتەنیا خاکەڕاییەکی ڕوکەش و سادە نییە، بگرە واتای قوڵی لەپشتەوەیە. بۆ تێگەیشتن لە ئامشەکان، دەبێت لە مێژوەکەیانەوە دەستپێبکەین، ڕاونانیان، دەربەدەرکردنیان و ڕشتنی خوێنیان لە ئەوروپادا، خاڵە دیارەکانی مێژوەکەیانن. ڕەگی ئامشەکان، لە بزوتنەوەیەکی ڕیفۆڕمخوازەوە هاتووە کە بۆ سەدەی ١٦ دەگەڕێتەوە لە وڵاتی سویسرا، لەژێر ناوی the Anabaptist Reformation movement ئەم بزوتنەوەیە، بە بزوتنەوەیەکی ڕادیکاڵی کەمینەیەک لە سویسرا ناسێنرابوو، ...

یاسای نوێی خێزان لە ئەفگانستان

Image
یاسای نوێی خێزان لە ئەفگانستان بەشودانی کچی شیرەخۆرە و کۆرپەی یەک شەوە تانیا کورد میرزا ماستەر لەیاسا، پسپۆڕی زانستی تاوانناسی و دەستور، ڕاهێنەری بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی بەرامبەر ژنان و منداڵان تاڵیبان دوا یاسای لەبواری خێزاندا خستە بواری جێبەجێکردنەوە، یاساکە لەژێر ناوی (Principles of Separation Between Spouses) دایە، واتە؛ پڕنسیپ\ ئسوڵی چۆنیەتی جیابونەوەی نێوان ژن و مێردەکان. کۆمەڵێک قانون لەژێر ئەم ناونیشانەدا ڕێکخراون، کە خۆیان لە ٣١ ئارتیکڵدا دەبیننەوە کە بەسەر ١٢ بەشدا دابەشبوون. گەرچی ئەم یاسایانە بەناوی پڕنسیپەکانی جیابونەوەی ژن و مێردەکانەوە بڵاوکراونەتەوە و، چۆنیەتی جیابونەوەی هاوسەرانیان لەخۆگرتووە، بەڵام بەڕونی و بەبێ هیچ تەمومژێک، بەشودانی کۆرپەی شیرەخۆرە و منداڵی ساواشیان لەخۆیانگرتوە. کاتێک تەفسیری ئەم دەقانە دەکرێت و دەدرێنە بەر شێوازە جیاجیاکانی تەفسیری دەق، دەردەکەوێت بەدەر لە „ڕێکخستنی” جیابونەوەی هاوسەران، ئەو یاسایانەش کە بەناوی رێکخستنی جیابونەوە هاتون، مانای ڕێگەپێدانی بەشودانی کچی ساوا و منداڵ دەگەیەنن. „بۆ تەفسیرکردنی ئەم دەقانە سەرجەم میتۆدەکانی تەفیسری دەق ...

The New Family Law in Afghanistan: A Pain for Girls‘ Souls

Image
The New Family Law in Afghanistan: A Pain for Girls‘ Souls Marriage of Breastfeeding Infants and One-Day-Old Babies By Tania Kurd Mirza LL.M. in Constitutional and Criminal Law, Gender-Based Violence (GBV) Trainer Dedicated to the Girls and Women The Taliban recently introduced new family law regulations governing marriage and divorce, titled the “Principles of Separation between Spouses.” While this framework is organized into 31 articles divided across 12 sections—and is outwardly marketed as a guide to regulating the dissolution of marriage—it explicitly and unambiguously legalizes the marriage of infants and young children. When these texts are subjected to rigorous legal interpretation, it becomes undeniably clear that under the guise of "regulating divorce" these laws systematically permit and legitimize child marriage. While various methodologies of textual interpretation can prove this, the underlying mechanics of the text speak for themselves. Dissolution of Marriage...
Image